ABD Dışişleri Bakanı Pompeo ve İtalya Dışişleri Bakanı Di Maio’nun İkili Görüşmeleri Ardından Yaptıkları Basın Açıklamasının Kısa Özeti: Libya, Doğu Akdeniz ve Azerbaycan-Ermenistan Gerilimi


İtalyan Dışişleri Bakanı DI MAIO:

Libya’da İtalya ve ABD’nin ulaşmaya çalıştığı hedefler kesişiyor. Bunlar BM’nin desteği altında Libya içi diyaloğun desteklenmesi ve buna müteakip kalıcı bir ateşkesin sağlanması, Sirte ve Cufra’nın gayri-askerileştirilmesi ve petrol üretiminin devamı. Şuan BM Libya Misyonu’nun (UNSMIL) Montrö görüşmelerinin devamı olabilecek ve Libyalıların kendilerine 18 ay sonraki seçimlerde liderlik edebilecek hükümeti ve yeni kurumsal yapıyı imar etmelerine olanak sağlayacak Libya’nın bir sonraki siyasi diyaloğunu organize etme gayretlerine verilen uluslararası desteği kesinleştirmek önem arz ediyor. Olası bir sabotajı engelleme, petrol üretiminin devam etmesine izin verilmesi konusunda Washington’un Libya’daki muhataplar ve uluslararası oyuncular üzerinde oluşturabileceği etkisine güveniyoruz ve onlarla yoğun bir şekilde bu yönde çalışıyoruz.

Doğu Akdeniz’le devam edersek, bizim duruşumuz her zaman çok net olmuştur: AB üyesi devletler olarak Yunanistan ve Kıbrıs ile dayanışma içerisindeyiz ve Türkiye-Yunanistan arasındaki deniz yetki alanı tanımlamaları başta olmak üzere, bu tansiyonun ana sebeplerine değinmenin, bir zorunluluk olduğuna inanıyoruz. Aynı zamanda, Dışişleri Bakanı Pompeo’ya söylediğim gibi Türkiye’nin bölgenin istikrarı için vazgeçilemez bir aktör olduğunu ve NATO’nun önemli bir üyesi olduğunu unutmamak gerekiyor, bu nedenle asli olan beraber çalışmamız. Hem Kıbrıs hem de Yunanistan ile ortak bir çözüm bulunması için Türkiye’nin yapıcı bir tutum sergilemesinde ABD’nin pozitif bir etkisi olacağını düşünüyoruz.  Bu hususta ABD’nin oynayacağı rol gerçekten çok önemli.

Biz Doğu Akdeniz’de diyalog için politik bir ortamın oluşturulması hususunda Alman Başkanlığının ve aynı zamanda Yüksek Temsilci Borell’in açıklamalarını destekliyoruz. Aynı zamanda NATO Genel Sekreteri Bay Stoltenberg’in NATO’nun birliğini pekiştirmek için aldığı adımları destekliyoruz. Biz ikili olarak çok aktifiz ve Ankara ile pozitif ve çok samimi bir ilişkimiz var. Bu bağlamda önümüzdeki günlerde Roma’da Türkiye Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu ile görüşeceğim. Partnerlerimizi, Doğu Akdeniz’e bakışlarının herkesin çıkarına olan bir senaryo halinde olabilmesi için desteklememizin önemli olduğunu düşünüyoruz çünkü oradaki enerji potansiyeline sadece bölgesel, herkesi kapsayıcı ve etkili bir işbirliği ile ulaşabileceğimizi düşünüyoruz.

Bu forumda ayrıca İtalya olarak Azerbaycan ve Ermenistan arasında yenilenen askeri çatışmalara karşı endişe duyduğumuzu belirtmek istiyorum. Nagorno-Karabağ sorunu yıllardır çözümsüz bir şekilde devam ediyor. Fakat şimdi, askeri bir eskalasyonunun sivil nüfusa ve bölgesel istikrara büyük zarar vermesinden korkuyoruz. Bu yeni kriz bizlere, Minsk Grubundaki diğer OECD
ülkeleri ile şartsız bir şekilde müzakerelerin yeniden başlatılması gerektiğini gösteriyor. İtalya şuan üzerine düşeni yapmaya hazır ve bu konuda önümüzdeki günlerde Azerbaycanlı ve Ermenistanlı meslektaşlarımla konuşucam.
ABD Dışişleri Bakanı POMPEO:
Dışişleri Bakanının da ifade ettiği gibi Libya’daki durumu uzunlamasına ele aldık. Rusya’nın zararlı faaliyetlerini ve Wagner Grubu gibi proxy militan uzantılarını durdurmada AB’nin nasıl bir yapıcı rol oynayabileceğine değindik. SORU:​  İtalya’nın önemli bir rol oynadığı Libya’yı istikrara kavuşturmak açısından, İtalya için büyük öneme sahip olan ABD nasıl bir rol oynayabilir?
İtalyan Dışişleri Bakanı DI MAIO:
Bildiğiniz üzere Libya bizim için bir ulusal güvenlik sorunu ve bu konuda Avrupalı partnerlerimiz ve ABD gibi diğer müttefiklerimiz ile ülkeyi ileriye götürebilecek kalıcı bir ateşkesin sağlanması için yapıcı bir diyalog sürecini destekleme adına yoğun bir şekilde çalışmaktayız. Bu çerçevede ABD gibi önemli bir stratejik müttefiğin sesi, bizim için tüm bölgenin istikrarının sağlanabilmesi hususunda en temel katkılardan biridir.
Bu vesile ile Washington D.C.’ye ve Mike’a bu hassas dönemde bize verdiği desteklerinden dolayı tekrar teşekkür etmek istiyorum. Son haftalar Libya açısından çok önemliydi. Hem Libya-içi diyalog açısından hem de ülkeler arası diyalog açısından ileriye dönük büyük adımlar gördük. Bu ülkelerin arasında Libya üzerinde büyük etkisi olan ülkeler de vardı ve tüm müttefiklerin dahil olduğu çalışmaları takip etmenin bize verimli sonuçlar getirdiğini gördük.
ABD Dışişleri Bakanı POMPEO:
Bence Dışişleri Bakanı’nın dedikleri durumu doğru ele alıyor. Sadece şunları eklememe izin verin: ABD Libya’daki durumu çözüme kavuşturmak için muazzam bir diplomatik gayret harcadı. Bunun bölgenin çıkarına olduğunu biliyoruz. Bir ateşkesin, istikrarın ve petrolün tekrar üretilip düzgün paylaşımının Libya halkının çıkarına olduğunu biliyoruz.
Sahada şiddetin azaltılması ve birbirleriyle konuşan tüm partilerin sürece tekrar katılmaları için tüm diplomatik kabiliyetlerimizi kullandık -bir çok ülke buna dahil. Şansölye Merkel’in Almanya’da Berlin’de beş artı beş ile yapmış olduklarını destekledik. Son haftalarda sahadaki durum daha iyi olmaya başladı bu nedenle optimistiz ve daha çok imkanların olacağına inanıyoruz. Bu imkan çerçevesini çabuk bir şekilde kapatmamız gerekiyor. Dengesiz bir Libya’nın İtalyan halkı üzerindeki etkisini ve yarattığı riskin farkındayız. Libya’da daha istiktarlı, daha az riskli ve en nihayetinde bizi çözüme götürecek bir politik sürece ulaşabilmemiz için diplomatik depomuzdaki tüm araçları kullanacağız.
İtalyan Dışişleri Bakanı DI MAIO:
Bu bir Avrupa sorunu olduğu için önümüzdeki birkaç ayda Avrupa seviyesindeki çalışmalarımızda Kuzey Afrika ve Sahel bölgelerindeki ülkelerle yapacağımız anlaşmalara daha fazla yatırım yapmamız gerek. Bu yatırımlar sayesinde oradaki vatandaşların hayat standartlarını iyileştirebiliriz ve aynı zamanda vatandaşlık yolunda gerekli kanalları oluşturarak insan hakları sorunlarından kaçmayanların iltica haklarından faydalanarak yerleşimlerini sağlayabiliriz.

KAYNAK:
https://www.state.gov/secretary-michael-r-pompeo-and-italian-foreign-minister-luigi-di-maio-ata-press-availability-2/