Ayasofya Kararının Yunanistan ve GKRY Medyasına Yansımaları

10 Temmuz 2020 tarihinde Ayasofya Camiinin yönetiminin Diyanet İşleri Başkanlığı’na devredilerek ibadete açılmasına karar verildi. Bu merakla beklenen kritik kararın ardından sadece yurt içerisinde değil aynı zamanda yabancı basında da pek çok haber öne çıkmaya başladı. Yunan basınında Ayasofya’ya yönelik haberler son dakika gelişmesi olarak verilirken Yunan politikacılar konuyla alakalı art arda açıklamalar yaptılar.

 

Bu konu ile ilgili ilk resmi açıklama Sky televizyonuna demeç veren Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni tarafından yapıldı. Mendoni Ayasofya kararı ile ilgili olarak “Ayasofya kararı Erdoğan’ın milliyetçi duyguları tatmin etmek için aldığı bir karardır. Ve açıkça dünya kültür mirasına bir meydan okumadır. Bu çok provakatif bir harekettir. Ayasofya Türk topraklarında bulunabilir ama bütün dünyanın ortak mirasıdır” ifadelerini kullandı. Yunan Başbakanı Miçotakis konuyla ilgili yaptığı yazılı açıklamada bu karara büyük tepki gösterdi. Türkiye’nin 85 yıl sonra Ayasofya’yı tekrar camiye döndürme kararının büyük bir yanlış olduğunu, bu kararın sadece Türk-Yunan ilişkilerini değil, aynı zamanda Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerini de etkileyeceğini ve bunun sonuçlarının olacağını söyleyen Miçotakis 2005 yılında bu konularda önde olan Türkiye’nin bugün tam tersi bir karar almasının gayet ilginç bir durum ortaya çıkarttığını ve Yunanistan’ın bu kararı en sert şekilde kınadığını ifade etti. Yunanistan Cumhurbaşkanı Katerina Sakelaropulu sosyal medyadan yaptığı açıklamada kararı “Türklerin bu yaptığı tarihi ve kültürel insanlık mirasına karşı büyük bir provakatif eylemdir. Bu yapılan bölgenin barışına ve huzuruna da zarar verecektir.” şeklinde değerlendirdi.

 

Yunanistan Hükümet Sözcüsü Stelios Petsas ise Sky Tv sabah haberlerinde verdiği röportajda “Türkler Ayasofya’yı camiye döndürmekle tarihi bir hata yaptılar ve bunun bedelini ödeyecekler. Bu konuda yaptırım olması için Pazartesi günü Avrupa Birliği Dışişleri Bakanları Zirvesi’nde konuyu gündeme getireceğiz. Ayrıca UNESCO’nun da gerekli yaptırımları koyması için girişimlerimizi başlattık” ifadelerini kullandı. Ayasofya konusunun sadece bir Türk-Yunan sorunu olmadığını, bunun bir medeniyet sorunu olduğunu belirten Petsas, Türklerin bu konuda iyi niyetten bahsedilmeyecek bir harekette bulunduklarını dile getirdi. Eski Dışişleri Bakanı, şimdiki Göç İşlerinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Koumoutsakos “Türkler bu hareketle Osmanlı dönemine duydukları özlemi bir kere daha belirtiler ama o devirde yaşamıyoruz. Ayasofya bütün insanlığın ortak mirasıdır ve Türkiye çok yanlış bir harekette bulunmuştur. Biz Türkiye’nin Batı değerlerine sahip olmasını istiyoruz ama bu son yaptıkları harekette Türkiye batıdan ayrılıp başka bir rotada olduğunu göstermiştir” ifadeleriyle bu karara tepki gösterdi.

 

Yunanistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Miltiadis Varvitsiotis Real FM isimli radyo istasyonuna verdiği demeçte “Türkiye bizim egemenlik haklarımızdan mahrum edilecek şekilde müzakere masasına oturmamızı bekliyorsa bu sadece komiktir. Yunanistan egemenlik haklarından taviz vermez. Türkiye’nin Libya ile yaptığı anlaşma yok hükmündedir, bunu bütün değerli hukukçular söylüyor. Maalesef Türkiye’nin sorunu sadece hukukla değil politika ile ilgilidir. Türkiye silahla istediğini kabul ettirmeye çalışıyor. Günümüz dünyasında bu kabul edilemez bir davranıştır.” ifadelerini kullanmıştır. Varvitsiotis Türkiye’nin Ayasofya kararının da politik olduğunu “Ayrıca Ayasofya konusunda Türkiye’nin yaptığı çıkışlar bence tamamen politika icabı gerginliği yükseltmek içindir. Çünkü eğer Türkiye böyle bir karar verirse bu açık şekilde Osmanlı geçmişine duyduğu özlem ve bu geçmişi tekrarlamak için yapılmış bir hareket olacaktır. Ve bütün bölgenin güvenliğini tehlikeye atacaktır” ifadeleriyle vurgulamıştır.

 

Military adlı sitede yer alan haberde ise bugün yapılacak Avrupa Birliği toplantısından Türkiye’ye yönelik sert bir karar çıkmayacağı ve bunun Yunanistan için hoş bir haber olmadığı belirtilmiştir. Avrupa Birliği yetkililerinden alınan bilgiye göre bu toplantıda öncelikli olarak Latin Amerika-Avrupa ilişkilerinin değerlendirileceği, sonrasında Libya konusunun gündeme geleceği, ardından da Kosova ile Sırbistan arasındaki sorunların konuşulacağı öngörülmektedir. Bu konuların ardından Türkiye’ye sıra geleceği düşünülmektedir. Sky Tv kanalı muhabirlerinin elde ettiği bilgiler Ayasofya konusunun gündeme geleceği, ancak Türkiyeye yönelik sert bir yaptırım kararı çıkmayacağı ve diyalog çağrılarının tekrarlanacağı yönündedir. Zira Avrupalıların ekonomik olarak bu kararın kendilerine zarar verebileceğini düşündüğü ifade edilmektedir.

 

Sebahat Kurutaş