Grönland seçimlerini kazanarak Geleneksel Siumut Liderliğini Deviren Inuit Ataqatigiit

13 Nisan 2021

 

Inuit Ataqatigiit Grönland seçimlerini kazanarak geleneksel Siumut liderliğini devirmiş oldu. Bu seçimlerde en önemli konuların başında Grönland’de yapılması planlanan madencilik geldi. Greenland Minerals Energy şirketinin Kvanefjeld (ya da yerel dilde Kuannersuit) madencilik projesi için lisanslarını Siumut liderliğinden alması halkta büyük bir karşıtlık uyandırmıştı. Bu karşı çıkan seslerin mecliste de yankı bulmasıyla beraber Siumut’un en büyük parti olduğu koalisyon hükümeti dağılarak bir azınlık hükümetine dönüştü ve sonunda da erken seçim kaçınılmaz hale geldi. Yapılan seçimin neticesinde iktidarın değişmesiyle beraber Grönland siyaseti yeni bir surete büründü.

Inuit Ataqatigiit’in partisi sol, sosyalist, milliyetçi, bağımsızlıkçı nüveleri içinde barındıran bir parti olarak Grönland’deki diğer siyasi hareketler gibi adanın Danimarka’dan bağımsız olması için ortaya bir irade koyuyor. Bununla beraber demokratik sosyalizm yanlısı partinin Hans Egede tarafından Grönland’ın kolonileştirilmesinin 300. yıldönümünde iktidara gelmiş olması bağımsızlık talebinin daha yüksek sesle dile getirilebileceğini düşündürüyor. Her ne kadar seçimi kazanmış olsa da tek başına iktidar kuracak çoğunluğu elde edememiş olan Inuit Ataqatigiit istikşafi görüşmelere başladı ve genel başkan Mute Egede’nin yaptığı açıklamalara göre 15 Nisan’a kadar koalisyon hükümetinin kurulması bekleniyor. Grönland meclisi 31 vekilden oluşuyor ve hükümet kurulması için 16 vekile ihtiyaç var. Inuit Ataqatigiit 12 vekile sahip ancak seçim süreci boyunca pek çok konuda anlaştıkları merkez bir parti olan Naleraq 4 vekil çıkartmayı başardı. Bu durum iki partinin bir araya gelerek koalisyon hükümetini kurmalarını sağlamak için yeterli.

Grönland adası Arktik için muazzam stratejik konumda bulunan bir toprak parçası. Bugün Arktik siyasetinde kendisinden söz ettiren Danimarka, Grönland sayesinde o bölgede kendisine yer buluyor. Adanın bağımsızlığını kazanması halinde Arktik siyaseti yeniden şekillenecek. Zira, Grönland AB üyesi veya geleneksel Batı dünyasının bir parçası değil. Her ne kadar adanın kuzeyinde bir NATO üssü bulunuyor olsa da adanın siyasetçileri 2019 yılında Grönland’ın ABD tarafından “satın alınması” teklifi altında ABD’ye katılması ifade edildiğinde bağımsızlıkçı söylemlerinden geri adım atmadılar. Bu durum ABD’yle müttefik olmayan, AB’nin bir parçası olmayan, ordusu bulunmayan, Çin destekli madencilik projesini iptal ettiği için Çin tarafından sırt dönülmüş stratejik bir toprak parçası yaratabilir. Adada ABD’nin ve Rusya’nın fahri konsolosları bulunmasına rağmen iki ülkeyle de derinlemesine ilişkiler sahibi değiller. Bu sebeple adanın geleceği hakkında pek çok soru işareti bulunmakta ve yeni seçimin sonuçları bu işaretleri arttırıyor.

Rusya’nın Arktik bölgesindeki deniz yetki alanı iddialarını Danimarka tarafından Grönland üzerinden ortaya atılan iddialar yönünde genişletmesi bu süreçten ayrı değerlendirilemez. Askeri ve siyasi durumu ortaya konmuş olan Grönland’ın bağımsızlık kazanması halinde problemleri Rusya’yla tartışacak olduğu gerçeği önemli bir kaçınılmaz olarak ortadadır. Önümüzdeki süreçte adanın izleyeceği siyaset Arktik bölgesinde müttefik arayışında olan ülkeler için önemli fırsatlar doğurabilir.

Inuit Ataqatigiit’in seçimi kazanmalarına sebep olan en büyük etmenler diyerek ifade ettiği en büyük iki konu sosyal refah ve çevrecilikti. Kalkınma politikalarının dış bir aktör tarafından çevrecilik standartlarına uygun olarak desteklenmeleri halinde bağımsız bir Grönland Arktik siyasetinde dış bir aktörün önemli müttefiklerinden olabilecek bir pozisyonda duruyor. Askeri yetersizlikleri sebebiyle çevresini gözetleyebilmekten mahrum kalan Grönland’ın büyüyen İHA ihtiyacı, uluslararası düzlemde geliştirdiği ikili ilişkilerindeki eksiklikler adayı pek çok alanda destek arayışına sürükleyecek.

 

Soner Atakan Ertürk

BAU DEGS Araştırmacısı

DİĞER YAZILAR

MEDYADA BAU DEGS
MEDYADA BAU DEGS
13 Mayıs 2021

12 MAYIS MEDYA BÜLTENİ YAZILI BASIN YANSIMALARI YENİÇAĞ GAZETESİ KÖŞE YAZARI HÜSEYİN MACİR YUSUF; “KKTC TANINMALIDIR” İSİMLİ YAZISINDA BAU...

UZMANLAR HABER7’YE DEĞERLENDİRDİ: TSK FİLİSTİN’E GİDEBİLİR Mİ?
UZMANLAR HABER7’YE DEĞERLENDİRDİ: TSK FİLİSTİN’E GİDEBİLİR Mİ?
12 Mayıs 2021

İŞGALCİ İSRAİL YÖNETİMİ GÜNLERDİR GAZZE’Yİ BOMBALIYOR. YAŞANAN ZULME KARŞI MÜSLÜMAN ÜLKELERİN ADIM ATMASI BEKLENİYOR. UZMANLAR TSK SEÇENEĞİNİ HABER7’YE ANLATTI....

İsrail’in İç Siyaseti Açısından Mescid-i Aksa’dan Başlayarak Tüm İsrail ve Filistin’e Yayılan Kaos’un Bir Değerlendirmesi: Neden şimdi?
İsrail’in İç Siyaseti Açısından Mescid-i Aksa’dan Başlayarak Tüm İsrail ve Filistin’e Yayılan Kaos’un Bir Değerlendirmesi: Neden şimdi?
12 Mayıs 2021

  Birçok insan İsrail ve Filistin’de günden güne artan kaosu izlemekte ve kendine aynı soruyu sormakta: Bu olay neden...