TÜRKİYE’DE VARLIK GÖSTEREN TERÖR ÖRGÜTLERİ VE AMAÇLARI


PKK(Partiya Karkerên Kurdistanê /Kürdistan İşçi Partisi): Türkiye’nin Diyarbakır, Şırnak, Mardin ve Batman gibi doğu ve güneydoğu illeri başta olmak üzere, Süleymaniye, Kerkük ve Erbil vilayetleri ile Irak’ın kuzeyi, Suriye’nin kuzey vilayetleri ile İran’ın kuzeybatısını kapsayan bölgede bağımsız bir “Kürdistan” kurmayı amaçlayan ve bu amaçla Türkiye sınırları dahilinde kalan kısmında egemenlik kurabilmek için askeri hedeflere, sivillere, okul ve hastanelere, sanayi ve istihdam bölgelerine karşı saldırılar düzenleyen yasa dışı, ayrılıkçı ve silahlı bir terör örgütüdür. Abdullah Öcalan ve Murat Karayılan tarafından 27 Kasım 1978 yılında Lice ilçesinin Fis köyünde kurulmuştur(1). Marksizm-Leninizm başta olmak üzere Komünalizm, Maoizm, Demokratik Konfederalizm ve Kürt Milliyetçiliğini ideolojik olarak benimsemiştir. KADEK ve Kongra-Gel isimlerini de kullanmıştır. Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği, Japonya, Kanada, İran, Irak, Türkiye, Yeni Zelanda, Kırgızistan ve daha birçok devlet PKK’yı terör örgütü olarak kabul etmiştir. 

 


YPG(Halk Koruma Birlikleri/ Yekîneyên Parastina Gel): Suriye’de kurulan ve Suriye başta olmak üzere bölgenin neredeyse tamamında faaliyet gösteren silahlı bir terör örgütüdür. Amacı Suriye’nin kuzeydoğu vilayetlerinden Akdeniz sahillerine kadar olan bölgede bağımsız bir “Kürdistan” kurmaktır. Örgütün PKK ile doğrudan ve dolaylı bağlantısı vardır ve PKK’nın Suriye kolu olarak tanımlanmaktadır. İdeolojik olarak Kürt Milliyetçiliği, MarksizmLeninizm, Komünalizm gibi ideolojileri benimsemiştir. Suriye’nin kuzeyindeki bazı bölgeleri kontrol etmektedir. Kadın Koruma Birlikleri (YPJ), YPG’nin kadın koludur, YPG Enternasyonal ise yabancı gönüllülerden oluşan koludur.(2) Örgüt bulunduğu bölgede etnik temizlik yapmaktadır ve reşit olmayan çocuk asker kullanmak gibi insan hakları ihlali ve savaş suçları işlemektedir. Örgüt her ne kadar Kürt Milliyetçiliği ideolojisini benimsemiş olsa da kendisine tabii olmayan Kürtleri katletmekte ve yaşadıkları yerlerden zorla göç ettirmektedir. Askeri ve ekonomik olarak özellikle ABD’den destek almaktadır. Bu durum Türkiye’yi oldukça rahatsız etmektedir. 31.10.2014 tarihinde Suriye’deki çatışmalarda yaralanan ve tedavi için getirildiği Mardin’de YPG’li olduğu iddiasıyla tutuklanan İsmail Saddık’ın yargılandığı davanın gerekçeli kararını açıklayan Mardin 2. Ağır Ceza Mahkemesi, PYD ve YPG’nin terör örgütü olduğunu belirterek sanığa 7 yıl 6 ay hapis cezası verdi. Bu karar ile YPG resmi olarak terör örgütü ilan edilmiş oldu. 

 


EL-KAİDE(Kuruluş): 1988 yılında Usame bin Ladin ve Eymen Ez-Zevahiri tarafından kurulmuştur. Küresel çapta faaliyet gösteren, sözde İslam hükümlerini benimsemiş ve “Cihat” anlayışıyla tüm Dünyada egemenlik kurmak isteyen silahlı bir terör örgütüdür. Örgüt adını ilk defa tüm Dünya’ya 11 Eylül 2001 tarihinde gerçekleştirdiği saldırı ile duyurmuştur. ElKaide’nin Türkiye yapılanması, 9 Mart 2003, 15 Kasım 2003 ve 20 Kasım 2003 tarihlerinde İstanbul’da intihar saldırıları gerçekleştirmiştir. Örgüt, İslamofobi’nin ana nedeni olarak bilinmektedir.

 


IŞİD(Irak Şam İslam Devleti/   ):الدولة الاسلامية في العراق والشام Ebu Musa Ez-Zerkavi tarafından 1999 yılında kurulmuştur. Çoğunlukla Irak ve Suriye’de etkinlik gösteren, bu bölgede sözde hilâfet devleti kurmak amacıyla güvenlik güçlerine ve sivillere karşı silahlı, sosyolojik ve psikolojik faaliyetler yürüten yasa dışı, Selefi ve cihatçı bir terör örgütüdür.(3) Anti-Hristiyanlık, AntiYahudilik, Anti-Siyonizm, Cihatçı Selefilik ideolojilerini benimsemiştir. Ele geçirdiği bölgelerde etnik ve dini temizlikler yapmıştır. Müslüman olmayan kitleleri ve kendi ideolojisini benimseyen Müslümanları meşru hedef olarak görmektedir. IŞİD, Türkiye’de ki ilk intihar eylemini 6 Ocak 2015 tarihinde İstanbul’un Fatih ilçesinde gerçekleştirmiştir. Örgüt, Atatürk Havalimanı, Ankara Garı, Suruç Olayı, Gaziantep ve Reyhanlı saldırılarının da faalidir. Türkiye, 10 Ekim 2013’te IŞİD’i terör örgütü listesine dahil etmiştir. Rusya, İngiltere, Avrupa Birliği ülkeleri, Malezya, Mısır, Amerika Birleşik Devletleri ve daha birçok ülke IŞİD’i terör örgütü olarak kabul etmiştir. Örgüt, bazı Batı Afrika ülkelerinde de faaliyetler yürütmektedir. DAEŞ, DAİŞ gibi isimlerle de bilinmektedir.

 

DHKP-C(Devrimci Halk Kurtuluş Cephesi):  Dursun Karataş tarafından 30 Mart 1994 tarihinde kurulmuştur. Marksizm-Leninizm ve Guevarizm ideolojilerini benimsemiştir. Gençlik KOLU “DEV-GENÇ”tir. Aşırı sol siyasi  pozisyonunda olan ve ideolojik bir yapıda olan bu örgüt, yakın tarihte Yunanistan, Lübnan, Suriye gibi ülkelerdeki kamplarda askeri eğitim alarak Türkiye’de eylemler yapmıştır. Örgüt, Türkiye Cumhuriyeti Devletini şiddet ve cebir yöntemleriyle devirmeyi, ayrıca Türkiye’deki ABD ve NATO varlığına zarar vermeyi hedeflemektedir. Örgütün son eylemleri 31 Mart 2015 tarihinde Cumhuriyet Savcısı Mehmet Kiraz’ın şehit edilmesi ve 10 Ağustos 2015 tarihinde ABD’nin İstanbul Başkonsolosluğu saldırısıdır.

 

EL-NUSRA(Şam Halkına Destek Cephesi/   ):جبهة النصرة لأهل الشام 23 Ocak 2012 tarihinde Ebu Muhammed El-Cevlani tarafından Deyr El-Zor’da kurulmuştur. Cihatçı, selefi bir terör örgütüdür. Beşar Esad rejimini devirerek bölgede bir İslam devleti kurmayı amaçlamaktadır. Vahhabilik ve Cihatçı Selefilik ideolojilerini benimsemişlerdir. 28 Temmuz 2016’da elKaide’den ayrıldıklarını duyuran gruplarla birlikte isim değişikliğine gitti ve grubun adı “Şam Fethi Cephesi” olarak değiştirildi. Türkiye, 2 Haziran 2014 tarihinde El-Nusra’yı terör örgütü listesine eklemiştir. 

 

HİZBULLAH(Allah’ın Taraftarı/Türkiye Hizbullahı): Örgüt, 1979-1980 yıllarında Diyarbakır’daki Vahdet kitapçısındaki toplantılarla oluşmaya başladı. Abdulvahap Ekinci’nin sahip olduğu bu kitapçıdaki toplantılar, Fidan Güngör ve Hüseyin Velioğlu tarafından düzenlenmekteydi. Kürtçülük, Sünnilik İslamcılık, Anti-Komünizm fikirlerini benimsemişlerdir. Türkiye başta olmak üzere Irak, İran ve Suriye’de faaliyet göstermektedir. Kürt Sünni İslamcı örgüt; şiddet ve cinayet gibi eylemlerini ilk başta PKK üzerine yoğunlaştırsa da; daha sonradan ahlaksız olarak kabul ettikleri kişileri de (alkol içenler, mini etek giyenler vs.) hedef almışlardır. Türkiye Hizbullahı özellikle ülkemizin Güneydoğu Anadolu bölgesinde önemli bir nüfuza sahiptir.  

 

 

KCK(Kürdistan Topluluklar Birliği/Koma Civakên Kurdistan): Abdullah Öcalan tarafından teorize edilen demokratik konfederalizm ideolojisi çerçevesinde kurulan çatı bir örgüttür.(4) PKK’nın daha sonra kongre organı olarak kabul ettiği Kongra-Gel’in 17 Mayıs 2005 tarihinde Ortadoğu ve Avrupa’dan 213 PKK sözde üst düzey yöneticisinin katılımı ile kabul edilen “KCK sözleşmesi” ile kurulmuştur. KCK, PKK’nın silahlı, ideolojik ve psikolojik faaliyetlerini desteklemektedir.

 


KCK Sözleşmesi;
Madde 2- Koma Ciwaken Kürdistan (Kürdistan Topluluklar Birliği)  demokratik, toplumcukonfederal bir sistemdir. Devlet olmayan örgütlenmiş, demokratik, siyasal ve toplumsal bir organizasyondur. Madde 3- Amblemi, yirmi bir ışından oluşan sarı güneş içinde kırmızı yıldızdır. Bayrağı, yeşil zemin üzerinde, içinde kırmızı yıldızın yer aldığı yirmi bir ışınlı sarı güneşten oluşur. Ebadı ayrı bir yönetmelik ile belirlenir. Madde 15- Yüksek Adalet Divanı: Kongra Gel tarafından KCK yurttaşları arasından seçilen yedi asil, dört yedek üyeden oluşur. KCK sözleşmesinin yargı alanında uygulanmasını sağlamak, sözleşmeye aykırılık durumlarını gidermekle görevlidir. KCK, yargı sistemindeki tüm mahkemelerin en üst temyiz merciidir.

 

İlgili maddelerden de anlaşılacağı üzere, bayrağı, mahkemesi, anayasası ve ideolojisi olan bir çeşit devlet modelini hayata geçirmeyi hedeflemiştir.

 

FETÖ(Fethullahçı Terör Örgütü/PDY): 1969 yılında Fethullah Gülen tarafından İzmir’de kurulan İslamcı, silahlı bir terör örgütüdür. Küresel çapta faaliyetler yürütmekte olup özellikle eğitim, ekonomi ve siyaset alanlarında nüfuza sahiptir. FETÖ/PDY çatı davasının gerekçeli kararında örgütün nihai amacının cemaat zümre egemenliğine dayalı teokratik totaliter rejim kurmak olduğu belirtilmiştir. 17-25 Aralık Operasyonları, Balyoz-Ergenekon Kumpasları, Şike Davaları ve 15 Temmuz Darbe girişimi örgütün kamuoyunca en çok bilinen faaliyetleridir. Örgüt, Türk Silahlı Kuvvetleri başta olmak üzere Emniyet birimlerinde, Yarı organlarında, Bakanlıklarda ve STK’larda örgütlenmiş ve kritik pozisyonlarda hakimiyet kurmuştur ve bu örgütlenme faaliyetlerini “hücre” sistemi adı verilen örgüt mensubunun sadece emir aldığı kişiyi (imam/abla) tanıdığı bir yapılanma şeklinde yürütmüştür. Örgüt, biat etmeye, sorgulamamaya ve gizlenmeye odaklı bir örgüttür.(5) Erzincan Cumhuriyet Başsavclığı’nca FETÖ’nün Erzincan’daki faaliyetlerinin deşifre edilmesine yönelik yapılan çalışmalar kapsamında, 16 Haziran 2016’da FETÖ/PDY’nin “silahlı terör örgütü” olduğunu ifade edildi ve böylece silahlı terör örgütü olduğu ilk kez mahkeme kararına girdi.  Aynı zamanda Ekim 2016 tarihinde İslam İşbirliği Teşkilatı ve Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi tarafından da terör örgütü olarak tanımlanmıştır. Mayıs 2019’da da Pakistan tarafından terör örgütleri listesine dahil edildi. Deniz Kuvvetleri Kurmay Eski Başkanı Müstafi Tümamiral Cihat Yaycı, örgütün bir “Casusluk” örgütü olduğunu dile getirmiştir. 

 


PYD(Demokratik Birlik Partisi/ Partiya Yekîtiya Demokrat): 2003 yılında Suriye Kürtleri tarafından Suriye’nin kuzeyinde kurulmuş siyasi ve silahlı bir terör örgüttür. PYD, YPG’nin siyasi çatısıdır. Eylül 2017’den beri Şahoz Hasan ve Ayşe Hiso örgütün liderliği yapmaktadır. Örgüt, Komünalizm, Feminizm, Liberter sosyalizm ve Demokratik Konfederalizm ideolojilerini benimsemiştir. Örgüt, siyasi olarak yayınladığı tüzükte PKK lideri Öcalan’ın “demokratik uygarlık ve demokratik toplum” fikirlerini vurguladı. Partinin sözde ordusu durumundaki YPG ise Suriye İç Savaşı ile etkinlik kazandı ve ABD’den yüksek miktarda askeri ve ekonomik destek aldı.

 

KAYNAK:

 


1-) Altındağ, N . (2020). Türkiye’nin PKK Bölücü Terör Örgütü İle Mücadelesine Dair Bir Analiz . Anadolu Strateji Dergisi , 2 (1) , 33-48 .

 


2-) Erol, M , Çelı̇k, K . (2018). ABD’nin Suriye Politikasında Vekil Aktör Olarak Terör Örgütleri: YPG Örneği . Bölgesel Araştırmalar Dergisi , 2 (2) , 14-45 .

 


3-) Şenol, D , Erdem, S , Erdem, E . (2016). IŞİD: KÜRESEL BİR TERÖR ÖRGÜTÜ . Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 26 (2) , 277-292 . DOI: 10.18069/firatsbed.346936

 

4-) Güneş, E . (2019). Terörizmle Mücadelede Yeni Bir Trend Olarak Terör Örgütleriyle Görüşme Tekniği: PKK/KCK Örneği . İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 6 (2) , 266-286 .   5-) Öztürk, H . (2018). FETÖ Üzerine Bir Analiz . Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 15 (-) , 175-191 .

 

Doğan ATLI – BAU DEGS Gönüllü Araştırmacı